• /
  • /

Rüzgar türbinlerinde periyodik denetimler - 2


Rüzgar türbinlerinde periyodik denetimler - 2

Rüzgar türbinlerinde periyodik denetimler - 2

Kontrol yöntemlerine Ek İnceleme


1-Gözle Kontrol
:
Örneğin bir pervane kanadının ya da kulenin görsel kontrolü esnasında, olması gereken değerlerin veya kazanılmış tecrübe ile bulunan durumun karşılaştırılması ve değerlendirilmesi. Uygun yardımcılar ve araçlar görsel kontrole yardımcı olabilir (örneğin kaldırma platformu/vinç veya halatlarla erişim tekniği)

Şekil 2: Kulenin dış kontrolü     
Şekil 3: Rotor göbeği kontrolü                         
Bild

Şekil 4: Kanat içi kontrolü    
Şekil 5: Görsel kontrol ve gevşeklik kontrolü.       
Bild
 




2.Fonksiyon Kontrolü:
Bir kontrol komutunun örneğin durma veya acil durumda durdurma işlemi gibi önerilen eylemi gerçekleştirip gerçekleştirmediği kontrol edilir.

Şekil 6 ve 7: Kontrolör üzerinde fonksiyon kontrolü.
Bild

3. Ölçümler ve Tahribatsız Kontrol:

Eğer görsel kontrol tek başına yeterli değilse, tahribatsız test yöntemlerinin kullanılması gibi daha basit veya kapsamlı ölçümlerin uygulanması gerekebilir (örneğin beton bileşenlerinde çatlak genişliği ölçümü veya kaynak yerlerinde çatlak testi.)
 
Şekil 8:.Betonda çatlak genişliği ölçümü.   
Şekil 9:.Kaynak yerinde UV ışığı altında boya nüfuz tekniği ile birlikte çatlak kontrolü.
Bild



Kontrol Sonucu ve Sonucun Bildirimi

Periyodik kontrollerin sonucu uzmanlar tarafından bir yazılı raporda kaydedilir. Belirli talepler raporun formuna ve içeriğine yerleştirilir. Bu durumda, örneğin gerçekleştirilen kontrol kapsamı ve olası sapmalar tanımlanmalı ve tespit edilen düzensizliklerin kontrol gözlemleri yapılmış olmalıdır. Ayrıca uzmanın, tespit ettiği kusurların profesyonel bir onarımı için zaman dilimi belirlenmesi ve önemli düzensizliklerde işletmecilere hemen rüzgar enerji santralinin hizmet dışı olduğunun bildirmesi gerekir. Son olarak ise özetlenmiş bir kontrol sonucu yazılmalıdır.





Bundan sonra esas ve en önemli olan denetim sonuçları bir sonuç raporunda belgelenmelidir. Bunun arka planında, yazılmış olan denetim raporunun RES‘in durumuna ve müşterilerin taleplerine göre oldukça geniş olabilmesi yatmaktadır. Çünkü periyodik denetimin sonucunu işletmeciden talep eden onay makamı sadece esas denetim sonucuyla ilgilenir. Bu nedenle uzman danışma kurulu 2012 yılında son revizyon ilkeleri çerçevesinde onay veren kurumların yetkilileri ile birlikte iki sayfada tüm gerekli bilgileri içeren bir inceleme raporu geliştirdi.
 
Şekil 10: Periyodik Denetimler için Alman Rüzgar Enerjisi Birliği(BWE)'nin Sertifikası.
Bild

Olası denetim sonuçları aşağıdaki gibi sınıflandırılır:

a.) Denetim esnasında rüzgar enerji santralinin istikrarını ve sağlamlığını tamamen ya da kısmen tehlikeye sokan, makinenin doğrudan tehlikelerinden dolayı ya da pervane kanatlarından çıkan hiçbir eksiklik belirlenmedi.

b.) Denetim esnasında eksiklikler tespit edilmiştir. Rüzgar enerji santralinin çalışması aşağıdaki koşullar altında sürdürülebilir:
Önlemler ve uygulama zaman dilimi hakkında bilgi

c.) Kontrol esnasında eksiklikler tespit edilmiştir ve rüzgar enerji santralinin işletiminin devamı önerilmez:
Kısa formda gerekçe

Tabii ki, uzmanlar kendi kontrol rapor örneklerini kullanmaya devam edebilirler, burada Alman Rüzgar Enerjisi Birliği'nin kontrol raporları sadece model olarak hizmet etmektedir.

Periyodik Denetimlerde Hata ve Hasar Sıklığı

Ne kadar sıklıkla önemli hatalar ortaya çıkar ve bu rüzgar enerji santrallerinin iş güvenilirliğini nasıl etkiler? Yanan ya da bozulmuş sistemlerin resimleri her ne kadar heyecan uyandıran ve ilgi çekici olsa da hiçbir şekilde temsili değildirler. Burada genellikle uzmanlar tarafından kazanın sebebinin tespit edilmesi gereken bireysel durumlardan bahsedilmektedir.
Kazanın nedenleri, örneğin, bakım hatası, ama aynı zamanda tasarım veya imalat hataları veya bunların talihsiz bir birleşimi olabilir.





Uygulamalar; aynı bir seriye ya da RES tipine bağlı ve bu seri ya da RES tipinde sıklıkla karşılaşılan hataların nadir olarak ortaya çıktığını gösteriyor.
Burada taraflar (üretici ve bakım şirketleri) koşulları tanıdıktan sonra çok hızlı bir şekilde hareket ederler ve  bileşenlerin ihtiyatlı değişimleri ya da ilgili RES’lerin uygun güvenlik önlemleri ile güçlendirilmesi gibi karşı önlemlerle cevap verirler. Böylelikle bir sonraki durum engellenir.
 
Şekil 11: Bütün bir rotorun düşmesi
Bild

Uzmanların deneyimlerinden faydalanılarak çıkarılacak sonuç; Almanya'daki RES’lerin çoğunluğu güvenlidir.
Yani Aurich'te 8.2 Bürosu tarafından 2006'da gerçekleştirilmiş periyodik denetimlerin temsili olmayan örneğinde o zamanlarda incelenmiş tesislerin yüzde 90’dan fazlasında iş güvenirliği ve sağlamlık ile ilgili hatalar bulunamadı.
Bu örnekten tesislerin yüzde 6,5'inde önemli hatalar bulunduğu ve yüzde 1,5'inde ağır hatalar olduğu ortaya çıktı.

Yazarın geçerli fakat temsili olmayan diğer ve daha aktuel bir örneği (Yaklaşık 150 periyodik denetim, 2012-2014 Dönemi) biraz daha farklı bir resim gösteriyor:
Önemli hatalar en az yüzde 40 görünürken, RES’lerin yarısından fazlasında önemli düzensizlikler saptanmamıştır. Ancak 100 RES’ten sadece 1’i ağır hatalar göstermiştir.
Önemli hataların açıkça artışı kısmen farklı bir veri tabanına dayandırılabilir (seçilmiş RES’lerin sayısı ve ayrıca RES tiplerinin birleşimi).
Aksine bu sonuç uygulamadan elde edilen izlenim ile bağlantılı olarak gerçekte önemli hataların artışı olduğunu gösteriyor. Burada ortalama RES yaşı daha yüksektir ve hata sıklığının bununla yaklaşan bir artışı söz konusudur. Ayrıca önleyici ya da düzeltici bakımda tasarrufun etkileri sözü edilen sebeplerdendir.





Bu yukarıda bahsedilenlerden periyodik denetimlerin; RES'lerin sağlamlığını ve iş güvenirliğini tespit etmekte ve bunları değerlendirmede önemli olduğunu söyleyebiliriz. Fakat düzenli ve eksiksiz bakım durumlarında, yapılan periyodik denetimlerle RES’lerin sağlamlığındaki ve iş güvenirliğindeki problemlerin tespiti zorlaşmaktadır.  Bu cümlenin gerçekliğini, pratikteki uygulamalarla test etmek mümkün. Yani yapılan periyodik denetimlerde düzenli ve eksiksiz bakım yapılan RES’lerde daha az hataya rastlanmaktadır.

Olası Hata Noktalarına Kısa Bir Bakış

Uygulamadan toplanmış bilgilere göre birkaç tipik hata noktaları aşağıda sunulmuştur. Liste ne ayrıntılı ne de temsilidir. Burada normal RES işletiminden kaynaklanan hata noktalarının yanında temelde ihmalkar bakım ya da onarım yokluğunun neden olduğu bakım hataları gösteriliyor:

Rotor Kanadının İç Kısmı
Şekil 12: Hatalı yapıştırma                    
Şekil 13: Başarısız yapı
Bild

Rotor Kanadının Dış Kısmı
Şekil 14: Gevşek rotor kanadı vida bağlantısı   
Şekil 15: Bir kanadın ön tarafındaki erozyon
Bild

Makine Kısmı
Şekil 16 ve 17: Dişlilerde yetersiz yağlama
(kanat ayarı – pitch sistemi ve rüzgar izlemesi – yaw sistemi).
Bild

Kule Kısmı
Şekil 18: Kule flanşında uygun olmayan boşluk.     
Şekil 19: Kule kaynak yerinde çatlak.
Bild


Kaynaklar:
1—www.windmonitor.de 2—https://www.dibt.de/de/dibt/Data/DIBt-Abkommen_und_Satzung.pdf 3—„Richtlinie für Windenergieanlagen, Einwirkungen und Standsicherheitsnachweise für Turm und Gründung“, Schriften des Deutschen Instituts für Bautechnik, Reihe B,  Heft 8, Fassung Oktober 2012. Herausgeber: Deutsches Institut für Bautechnik, 10829 Berlin
4—http://www.wind-energie.de/verband/fachgremien/beiraete /sachverstaendigenbeirat
5—Grundsätze für die „Wiederkehrende Prüfung von Windenergieanlagen“, verabschiedet durch den technischen Sachverständigenbeirat des BWE 2012. Herausgeber: Sachverständigenbeirat, Bundesverband WindEnergie e.V., 10117 Berlin





SONUÇ

Almanya'da her bir rüzgar enerji santralinde periyodik denetim zorunluluğu vardır. Periyodik denetimlerin içeriği esasen Alman Yapı Tekniği Enstitüsü'nün (DIBt) "RES için Yönergeler" ve ayrıca Alman Rüzgar Enerjisi Birliği'nin "Periyodik Denetim İlkeleri"nin sonucudur.

Bir taraftan işletmeci, iş yöneticisi ya da bakım şirketleri tarafından yapılan düzenli bir bakım, denetleme ve ya tamir ile bir sistemin eksiksiz izlenmesi, diğer taraftan da düzenli olarak yaptırılan bağımsız bir değerlendirme, mümkün olan en iyi işletme güvenirliğini sağlamaya yardımcı olur. Uzmanlar tarafından periyodik denetim bu noktada daha önemli ve ihmal edilmemesi gereken bir bileşendir. Periyodik denetimin zorunluğu olmadığı zamanlar ve ülkelerde de bir rüzgar enerji santralinin işletmecisi bu konuyla zamanında ilgilenmeli ve değerlendirmesini yapmalıdır.

Yazar
Bild

Martin Krallmann (Jg. 1976), Dipl.-Ing.,Kassel Üniversitesi'ndeki öğrenimi sırasında "Rüzgar Enerji Santralinde Hasarlar" ve "Rüzgar Ölçümünde Türbülansa Bağlı Hatalar" temalı bilimsel makaleler yazmıştır. 2003 yılından beri Aurich 8.2 Mühendislik Ofisinde RES Uzmanı olarak çalışmaktadır. Bugüne kadar yaklaşık 1000 RES'in üzerinde farklı farklı denetim tecrübesine sahiptir. Alman Rüzgar Enerjisi Birliği'nde 8.2 AG uzman danışman kurulunun uzun yıllardır üyesidir ve grup çalışmalarında aktiftir. Mayıs 2012 tarihinden bu yana Ostfriesland ve Papenburg'da sanayi ve ticaret odası tarafından resmi olarak atanmış ve yeminli bir RES uzmanıdır.

Yazarla iletişim: martin.krallmann(at)8p2.de
İletişimde kullanılacak dil: İngilizce, Almanca

Not:
Bu yazı bir tercümedir. Tercümeden kaynaklanan anlaşılmayan yerler veya konu hakkında sorularnız olursa, Batur Gün'e yani bana: baturgun87(at)gmail.com 'dan Türkçe dilini kullanarak ulaşabilirsiniz.

Bu Makale BWE'nin 'Grundsätze zur Wiederkehrenden Prüfung' kitapçığından alınmıştır.

Saygılar,
Batur Gün
Reshaber'in kurucusu



267
Copyrights © 2017 & reshaber.com